Tersine dönen emek arz eğrisi nedir? (Ticari terimler kategorisi)

Bir ekonomide reel ücretler yükseldikçe arz edilen emek miktarının önce artacağını sonra da azalma eğilimi göstereceğini ifade eden kavram ya da emek arz eğrisi. Grafikte görüldüğü gibi (W/P)0 reel ücret düzeyine kadar ücret artışları arz edilen emek miktarını artırmaktadır. Diğer bir deyişle, ekonomide halen çalışanlar daha uzun süreler çalışmakta ve yeni işçiler işe girmektedir. Ancak bu ücret düzeyinden sonra tersine eğilim ortaya çıkmakta yani hem halen çalışanlar daha az çalışmak istemekte hem de bazı insanlar iş piyasasından çıkmaktadırlar. Bunu açıklamak için işçilerin genellikle belirli bir gelir düzeyine ulaşmayı hedefledikleri kabul edilir.

Örneğin, bu düzey çocukların eğitim giderlerini karşılayacak ve işçiye ilerde güvenceli bir yaşam sağlayacak servet düzeyi olduğu varsayılır. Bu düzeye ulaştıktan sonra işçinin daha fazla çalışma motifi ortadan kalkar. Böylece daha az çalışarak kendisine daha fazla boş vakit ayırır ya da tamamen çalışma hayatından ayrılır. Örneğin, eşin çalıştırılmaması veya işçinin kendisini erken emekli etmesi gibi. Tersine dönen emek arz eğrisi ekonominin tümüne uygulanacağı gibi tek bir işçiye de uygulanabilir. Zaman 24 saatle sınırlı olduğuna göre bir işçi bakımından önemli olan bunun ne kadarını çalışma için ayıracağı, dolayısıyla ne miktarmı da boş vakit olarak kendisine ayıracağıdır.

Ücretteki bir artış, işçi açısından iki etki doğurur. Birincisi, ücretin artması demek boş vakitin pahalılaşması demektir. Pahalılaşan her maldan daha az tüketilmesi gibi, işçi de kendine ayıracağı boş vakiti azaltacaktır. Boş vakitin azaltılması ise çalışma için ayrılan zamanın (emek arzı) artırılması anlamına gelir. Buna aynen diğer malların talebinde olduğu gibi İkame Etkisi denebilir. İkinci etki ise Gelir Etkisidir. Ücretteki bir yükselme işçinin reel gelirinin artması demektir. Geliri artan bir kimsenin ise bütün tüketim mallarına olan talebi de (aynen normal bir tüketim malı gibi) yükselir. Bu ise emek arzının azalması anlamına gelir. Dolayısıyla ücret artışları karşısında arz edilen emek miktarının artıp artmaması bu iki ters etkinin karşılıklı ağırlığına bağlıdır. Eğer ikame etkisi gelir etkisinden büyükse, reel ücret artışlarıyla birlikte arz edilen emek miktarı da artar. Aksine, gelir etkisi ikame etkisinden büyükse emek arzı azalır. Nitekim tersine dönen emek arzı eğrisi bu son durumla ilgilidir.